Na rynku pojawiła się właśnie książka prezentująca legendy z całego województwa. Osiemnaście podań przybliża nie tylko historię miast, zamków, ale i książąt mazowieckich a nawet mazowieckich Amazonek. Co ważne, każda legenda jest okraszona ciekawostkami o miejscach, które warto odwiedzić i poznać. W publikacji nie zabrakło też wątków romskich czy żydowskich.
Mazowsze. Księga legend i tajemnic, autorstwa Marty H. Milewskiej z ilustracjami Marcina Minora – twórców mieszkających i tworzących na Mazowszu – to książka która łączy baśniowy klimat z praktycznym ciekawostkami o regionie – jego historii i kulturze.
18 legend z całego województwa
Na czytelnika czeka aż osiemnaście legend z mazowieckich miast i miasteczek. Przeczytamy w nic o niezwykłych bohaterach i legendarnych istotach zamieszkujących dawne Mazowsze: białych i żółtych damach, wodnicach, pankach, latających kotach, smokach i walecznych rycerzach. Pójdziemy śladem romskich taborów i dowiemy się o dramatycznych wydarzeniach, które zainspirowały samego Szekspira. Co ważne, na końcu każdej legendy znajdziemy garść ciekawostek — informacji o lokalnych tradycjach, muzeach oraz miejscach, które warto odwiedzić.
— Najtrudniejsze było zebranie legend, tak aby stworzyć ciekawą i różnorodną opowieść o baśniowym Mazowszu – mówi autorka Marta H. Milewska. – Brakowało nam takiej pozycji na rynku, dlatego wspólnie z wydawnictwem Tatarak podjęliśmy ten trud. Chciałam, aby w tym zbiorze znalazły się legendy znane i lubiane – jak ta o warszawskiej Syrence, ale i te, mniej znane, a bardzo piękne i warte poznania. Chciałam też, aby dzieci czytając legendy z innych regionów, zainteresowały się Mazowszem, jego historią i kulturą.
Historia, która zainspirowała samego Szekspira
W książce znalazły się legendy mało znane, wywodzące się z lokalnych tradycji przekazywanych ustnie przez pokolenia i zebrane przez etnografów. Inne teksty zostały oparte m.in. na opracowaniach takich autorów jak Oskar Kolberg, Zenon Gierała czy Artur Oppman. Teraz zostały opowiedziane na nowo – świeżo, ale z dbałością o historyczny kontekst. W pracach nad książką pomogli bowiem lokalni regionaliści i historycy. Wśród legend znajdziemy także historię, która zainspirowała samego Williama Szekspira. Tragiczne wydarzenia z zamku w Rawie opisane w legendzie – O porywczym Siemowicie i pięknej Annie, zainspirowały pisarza do napisania Zimowej opowieści.
W książce nie zabrakło też wątków romskich czy żydowskich Dzieci znajdą tu wzruszającą historię z Nowego Dworu Mazowieckiego – Miłość Sary i flecisty, ale także piękną romską opowieść o dwóch skłóconych romskich rodach i zgodzie, która między nimi zapanowała – Wisła, która do zgody prowadzi. Wszystkie opowieści okraszone są ciekawostkami, dzięki którym młodzi czytelnicy lepiej poznają Mazowsze, jego kulturę i historię. Dowiedzą się także sporo o mazowieckich instytucjach kultury, które warto odwiedzić.
500-lecie Mazowsza w koronie
W książce znalazły się także legendy opowiadające o mazowieckich książętach. Warto je poznać chociażby z uwagi na obchodzoną w 2026 roku rocznicę 500-lecia inkorporacji Mazowsza do Korony (1526–2026). To doskonała okazja, aby przypomnieć o historii i unikalnej kulturze Mazowsza. Również w ciekawostkach kończących każdą z legend czytelnik odnajdzie wiele informacji m.in. o herbie Mazowsza, najwybitniejszych władcach, ale i kobietach, które potrafiły skutecznie i mądrze rządzić Mazowszem.
Dlaczego warto dziś czytać legendy?
Współczesny świat potrzebuje opowieści. Legendy to nie tylko baśnie – to fundamenty naszej kultury, tożsamości i wyobraźni zbiorowej. Pokazują, że każda miejscowość, każda warownia, każda rzeka miała swoich bohaterów, swoje tajemnice i swoje opowieści. To właśnie dzięki legendom odkrywamy, jak w dawnych czasach ludzie rozumieli świat, co budziło ich lęk i nadzieję, co uważali za święte, a co za niebezpieczne. Dziś opowieści te inspirują, uczą szacunku do dziedzictwa i zachęcają do odkrywania regionu w zupełnie nowy sposób.
W książce znalazły się następujące legendy: Książęta mazowieccy – O dwóch braciach i pięknej Katarzynie, Płock – O syrenie, która syreną nie była, Nowy Dwór Mazowiecki – Miłość Sary i flecisty, Wyszków – Przepowiednia dla pani Róży, Liw – Ludwika bez pierścienia, Nowe Miasto nad Pilicą – O dumnej Magdalenie, Rawa Mazowiecka – O porywczym Siemowicie i pięknej Annie, Romowie – Wisła, która do zgody prowadzi, Pułtusk – Słupy pokutne, Warszawa – Syrena z Wisły, Węgrów – Mistrz Twardowski i magiczne lustro, Ciechanów – Czarna bestia, Sierpc – Cudem ocalone, Potworów – Wygnane potwory, Radom – Uśpiona osada, Kurpie – O Stachu, co bronił puszczy przed Szwedami, Grodzisk Mazowiecki – Woda, która wyleczyła króla, Mazowieckie Amazonki oraz inne mazowieckie legendy.
O autorach:
Marta H. Milewska – medioznawczyni, pisarka. Doktor nauk społecznych w zakresie nauk o mediach. Członkini Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Jej książki były wyróżniane i nagradzane m.in. przez IBBY oraz w ramach Ogólnopolskiej Nagrody Literackiej im. Kornela Makuszyńskiego o Statuetkę Koziołka Matołka. W swojej twórczości literackiej nie unika tematów trudnych – niepełnosprawności, wykluczenia, dojrzewania. Książki powinny wzmacniać i zachęcać do odkrywania świata. Uwrażliwiać, ale jednocześnie bawić. Jeśli tego zabraknie, lektury pozostaną tylko szkolnym obowiązkiem. Autorka z pasją odkrywa lokalne historie i przekształca je w literackie opowieści.
Marcin Minor – ilustrator, malarz i grafik. Laureat wielu nagród. Absolwent Europejskiej Akademii Sztuk (malarstwo), uczeń Antoniego Fałata, Wiktora Zina i Franciszka Starowieyskiego. Pedagog, terapeuta rozwojowy i arteterapeuta (Instytut Ericksonowski). Jego twórczość charakteryzuje się magicznym realizmem, poetyckością, baśniowością i humorem. Pracuje takimi technikami jak: akryl, akwarela, tusz, olej, suche pastele i digital art. Otrzymał nagrodę „Magazynu Literackiego Książki”, „Kontynentów” i „Podróży” w 2017 r. za ilustracje w przewodniku po Szwecji dla dzieci. Został także nominowany do Nagrody Żółtej Ciżemki w 2020 r. za ilustracje do książki Anny Czerwińskiej-Rydel „Gen i już!” „Opowieść o Stefanie Banachu”.
Patronat medialny nad książką objęli: TVP Warszawa, TVP ABC, Radio Dla Ciebie.
Informacja pochodzi od wydawcy – Wydawnictwo Tatarak
