![Baner reklamujący spektakl O wolna i niepodległą Polskę. Głównym motywem jest zdjęcie, które wypełnia cały baner. Widoczni są na nim czterej młodzi chłopcy, ubrani w białe koszule oraz marynarki. To aktorzy, uczniowie pułtuskich szkół. W dolnej części banera zamieszczono informacje dotyczące premiery spektaklu - 12 czerwca 2019 r., sala kina Narew Miejskiego Centrum Kultury i Sztuki w Pułtusku, godz. 11.00 i 18.00.](https://muzeum.pultusk.pl/wp-content/uploads/2024/04/banner1-1024x683.jpg)
Spektakl „O wolną i niepodległą Polskę” jest autorskim projektem Muzeum Regionalnego w Pułtusku zorganizowanym w celu upamiętnienia 70. rocznicy procesów pokazowych młodzieży z Pułtuska i okolic zaangażowanych w walkę z systemem komunistycznym po zakończeniu II wojny światowej. Scenariusz spektaklu powstał specjalnie na tę okazję, a jego napisanie poprzedziły badania historyczne przeprowadzone przez pracownika Muzeum. Napisania sztuki oraz reżyserii podjął się Grzegorz Milczarczyk, aktor i reżyser, wykładowca w Szkole Aktorskiej Haliny i Jana Machulskich przy Polskim Ośrodku ASSITEJ w Warszawie.
Produkcja: PułtuskNEWS
W realizację projektu zaangażowało się wiele instytucji i osób prywatnych. Wielu darczyńców wsparło projekt finansowo, rzeczowo i merytorycznie. Szczególnie ważne było zaangażowanie rodzin skazanych.
W role młodych bohaterów wcielili się uczniowie pułtuskich szkół:
Zespołu Szkół Zawodowych im. J. Ruszkowskiego,
Liceum Ogólnokształcącego im. P. Skargi,
Publicznego Gimnazjum nr 3,
Zespołu Szkół nr 2.
Ponadto na scenie wystąpili pułtuscy aktorzy-pasjonaci.
![Zdjęcie przedstawia salę kinową, a dokładnie widownię. Miejsca w poszczególnych miejscach zajęte są przez młodzież szkolną.](https://muzeum.pultusk.pl/wp-content/uploads/2024/04/DSC05014-1024x682.jpg)
![Zdjęcie wykonane na sali kinowej. Przedstawia widownię. W rzędach miejsca zajęte przez młodzież.](https://muzeum.pultusk.pl/wp-content/uploads/2024/04/DSC05033-1024x682.jpg)
![Zdjęcie wykonane podczas premiery z głębi sali. W dolnej części zdjęcia widzowie spowici mrokiem. Scena oświetlona. Na scenie czterech aktorów. Z boku sceny, po lewej stronie grupka uczniów szkoły wojskowej. Składają przysięgę.](https://muzeum.pultusk.pl/wp-content/uploads/2024/04/DSC05063-1024x682.jpg)
![Zdjęcie wykonane podczas premiery spektaklu. Widok na scenę z głębi sali teatralnej. W dolnej części spowite w mroku głowy widzów. Scena oświetlona. Aktorzy, sześciu młodych chłopców siedzą na krawędzi sceny.](https://muzeum.pultusk.pl/wp-content/uploads/2024/04/DSC05076-1024x682.jpg)
![Zdjęcie wykonane podczas premiery spektaklu z głębi sceny. W dolnej części widoczne głowy widzów. Na scenie aktorzy, piętnaście osób, stoją w rzędzie.](https://muzeum.pultusk.pl/wp-content/uploads/2024/04/DSC05117-1024x682.jpg)
![Zdjęcie wykonane podczas premiery. Widok na widownię. W dolnej części rząd miejsc zarezerwowanych. W kolejnym rzędzie zaproszeni goście. Wszystkie miejsca zajęte. Bardzo dużo ludzi.](https://muzeum.pultusk.pl/wp-content/uploads/2024/04/DSC05206-1024x682.jpg)
![Zdjęcie wykonane podczas premiery. W sali panuje półmrok. W dolnej części widoczne głowy widzów. Trzech aktorów stoi przy bocznym wejściu na salę kinową. Po lewej stronie widać mężczyznę obsługującego kamerę. Cała grupa jest oświetlona punktowo światłem scenicznym.](https://muzeum.pultusk.pl/wp-content/uploads/2024/04/DSC05218-1024x682.jpg)
![Widok na widownię. Bardzo dużo ludzi. Wszystkie miejsca zajęte.](https://muzeum.pultusk.pl/wp-content/uploads/2024/04/DSC05233-1024x682.jpg)
![Zdjęcie wykonane z głębi sali. Widok na scenę, na której gra sześciu aktorów. Jeden z nich siedzi przy okrągłym zielonym stoliku na jednej nodze. Reszta gromadzi się przy nim.](https://muzeum.pultusk.pl/wp-content/uploads/2024/04/DSC05243-1024x682.jpg)
![Zdjęcie wykonane podczas premiery spektaklu. W sali nie zgasły jeszcze światła. Miej więcej połowę zdjęcia zajmują widzowie. Zdjęcie wykonane w kierunku sceny. Na scenie aktorzy. Na środku sceny ustawiony stół nakryty czerwonym materiałem. Za nim siedzi trzech aktorów ubranych w mundury.](https://muzeum.pultusk.pl/wp-content/uploads/2024/04/DSC05253-1024x682.jpg)
Akcja rozpoczyna się od przygotowań do rozprawy sądowej. Publiczność zostaje wprowadzona w klimat epoki przez wyświetlenie Polskiej Kroniki Filmowej z kwietnia 1949 r., którą przerywa wtargnięcie funkcjonariusza UB. Zdenerwowany rozkazuje przygotować salę do rozprawy – i tak rozpoczyna się spektakl. Sędzia z prokuratorem ustalają, czy wszystko jest gotowe, łącznie z protokołem, który został napisany zanim wydano wyrok. Zaczyna się proces – poznajemy głównych bohaterów – nastolatków, postawionych przed sądem za należenie do nielegalnych organizacji, usiłowanie przemocą zmiany ustroju państwa i posiadanie broni – udowodnienie każdego z tych zarzutów grozi karą śmierci.
W ciągu kolejnych scen płynnie przenosimy się do wydarzeń, które poprzedziły rozprawę. Poznajemy historię działalności i prawdziwe intencje bohaterów. Sceny sądowe przeplatają się z retrospekcjami. Na potrzeby spektaklu powstał także kilkuminutowy film, którego akcja dzieje się w Warszawie i przedstawia sceny uzupełniające fabułę.
![Zdjęcie wykonane podczas próby. Centralnym punktem zdjęcia jest reżyser Grzegorz Milczarczyk. Siedzi on na krzesełku. Mówi do kogoś. Gestykuluje. Ubrany w jasnoniebieską koszulę i czarne spodnie. Ma podwinięte rękawy.](https://muzeum.pultusk.pl/wp-content/uploads/2024/04/DSC04278-1024x682.jpg)
![Na zdjęciu dwie uśmiechnięte dziewczyny. Dziewczyna z prawej strony oparta jest o stojące pod ścianą ławki. Jedną nogę trzyma na plastikowym żółtym krzesełku. Dziewczyna po lewej stronie stoi przed nią. Ręce ma ułożone blisko twarzy. Pokazuje na palcach V.](https://muzeum.pultusk.pl/wp-content/uploads/2024/04/DSC04290-1024x682.jpg)
![Próba. Na scenie trzech aktorów i reżyser. Reżyser stoi po prawej stronie. Przed nim dwóch chłopców. Stoją oni naprzeciwko siebie. Grają. W głebi sceny trzeci aktor.](https://muzeum.pultusk.pl/wp-content/uploads/2024/04/DSC04296-1024x682.jpg)
![Zdjęcie wykonane podczas próby. Na pierwszym planie, po prawej stronie stojący tyłem do widza reżyser. Po lewej stronie, ale lekko już w tle scena, a na niej czterech aktorów. Przy krawędzi sceny stoi dziewczyna.](https://muzeum.pultusk.pl/wp-content/uploads/2024/04/DSC04339-1024x682.jpg)
![próba. Centralnym punktem zdjęcia stół. Z prawej strony na krześle siedzi chłopak. Jest on oparty o stół. Po lewej stronie reżyser z aktorem, młodym chłopakiem. Obaj nachylają się nad stołem.](https://muzeum.pultusk.pl/wp-content/uploads/2024/04/DSC04355-1024x682.jpg)
![Na pierwszym planie aktorzy, trzech mężczyzn. Ich sylwetki widoczne są do pasa.](https://muzeum.pultusk.pl/wp-content/uploads/2024/04/DSC04385-1024x682.jpg)
![Zdjęcie wykonane podczas próby w sali kinowej. Na pierwszym planie trzy dziewczyny siedzące na krawędzi sceny.](https://muzeum.pultusk.pl/wp-content/uploads/2024/04/DSC04768-1024x682.jpg)
![Zdjęcie wykonane podczas próby. W części dla widzów. Aktor z gitarą usiadł na jednym z miejsc dla widzów.](https://muzeum.pultusk.pl/wp-content/uploads/2024/04/DSC04808-1024x682.jpg)
![Zdjęcie wykonane podczas próby. Widok na scenę od strony widowni. Na scenie kilku młodych aktorów. Dwoje z nich leży twarzą do podłoża. Dwóch wymachuje piankami, które udaja pałki. T](https://muzeum.pultusk.pl/wp-content/uploads/2024/04/DSC04920-1024x682.jpg)
![Zdjęcie wykonane podczas próby. Na pierwszym planie młodzież, aktorzy. Siedzą na krawędzi sceny, bądź się o nią opierają.](https://muzeum.pultusk.pl/wp-content/uploads/2024/04/DSC04938-1024x682.jpg)
Spektakl spotkał się ze znakomitym przyjęciem zarówno ze strony uczestników wydarzeń, a także ich rodzin, jak i przedstawicieli instytucji państwowych oraz samorządowych, tudzież osób prywatnych, a przede wszystkim młodzieży, do której sztuka została skierowana. Realizacja projektu – przypomnienie historii sprzed 70 lat – było niezwykle ważne dla środowiska związanego z uczestnikami wydarzeń – bohaterowie oraz ich rodziny przez lata byli szykanowani, następnie skazani na zapomnienie. Dzięki spektaklowi udało się przywrócić pamięć o nich i należny im szacunek.
Produkcja: PułtuskNEWS
Trudny temat – szczególnie ważny dla lokalnej społeczności – zrealizowany z pełnym profesjonalizmem, przy organizacji którego wzięli udział zawodowcy z różnych dziedzin: reżyserii, aktorstwa, muzyki i historii, z wykorzystaniem nowatorskich zabiegów interpretacyjnych, różnych form narracji, odznaczał się wysoką wartością merytoryczną, czego dowodzi filmowy zapis premiery.
Etapem wstępnym realizacji zadania były spotkania w szkołach oraz otwarte warsztaty teatralne, w wyniku których wyłoniła się obsada sztuki – stworzył się zespół, w którym młodzi ludzie podczas prób otworzyli się, nabrali pewności siebie, zżyli ze sobą i są gotowi na dalsze wspólne przedsięwzięcia. Udział w projekcie pozwolił im na zrozumienie kształtowania się postaw w dobie próby, a także na próbę identyfikacji z granymi przez siebie postaciami.
Produkcja: PułtuskNEWS
Sztuka została dwukrotnie wystawiona 12.06.2019 r. i zaproszono na nią uczniów ze wszystkich szkół ponadpodstawowych w powiecie oraz kombatantów, seniorów, a także ludzi, którym bliska jest poruszana tematyka – chociażby rodziny bohaterów sztuki, które zaangażowały się emocjonalnie oraz przekazywały do Muzeum informacje na temat swoich bliskich biorących udział w opowiadanych wydarzeniach. Wstęp na spektakl był wolny, więc każdy zainteresowany mógł go obejrzeć.
![Plakat - afisz promujący spektakl. W górnej części loga organizatorów, instytucji mających patronat nad wydarzeniem. Afisz wypełnia zdjęcie czterech mężczyzn, młodych chłopców. Ich ubrania nawiązują do mody drugiej połowy XX w. Białe koszule, ciemne garnitury, kamizelki garniturowe, krawaty, czarne pantofle. Na tle tym informacje o premierze, a także o obsadzie, reżyserze. W dolnej części informacja o dofinansowaniu projektu i loga instytucji wpierających przedsięwzięcie oraz promujących je w mediach](https://muzeum.pultusk.pl/wp-content/uploads/2024/04/Afisz-724x1024.jpg)
Patronat Honorowy objęli:
Minister Środowiska Henryk Kowalczyk,
Starosta Pułtuski Jan Zalewski,
Burmistrz Miasta Pułtusk Wojciech Gregorczyk.
![](https://muzeum.pultusk.pl/wp-content/uploads/2024/04/mkidn_01_male-1.jpg)
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury w ramach programu Wydarzenia artystyczne dla dzieci i młodzieży.